چگونگی مطالعه اثربخش کتاب

استاندارد

در این پست قصد دارم تجربیات شخصی ام را در حین مطالعه کتاب به اشتراک بگذارم.

  • چگونه به مطالعه کتاب می پردازید؟
  • در طول روز چه مدت زمانی را به مطالعه کتاب اختصاص می دهید؟
  • آیا مطالعه کتاب را تبدیل به یک عادت کرده اید؟
  • چه کارهایی می توانیم انجام دهیم تا از مطالعه کردن لذت ببریم و مطالعه موثرتری داشته باشیم؟

محتوای مفید یکی از کلیدی ترین عوامل در روند مطالعه کردن می باشد و  نوع محتوا می تواند انگیزه ای باشد برای جذب شدن به سمت مطالعه و کتاب خوانی. برای اینکه بتوانیم در بلند مدت از مطالعه کتاب لذت ببریم و از فواید آن بهره مند شویم مناسب است هر فردی با توجه به علاقه، نیاز و دغدغه هایی که دارد به جستجوی محتوای مفید برود.

وقتی مطالعه کتاب یا مطالعه در فضای دیجیتال را انجام می دهیم به تناسب نیاز و علاقه مندی مان می توانیم از آن لذت ببریم. محتوایی که با نیازهایمان همسو نیست و شاید صرفاً به دلیل پرفروش بودن یا بازاری بودن اقدام به خرید یا مطالعه آن می کنیم، احتمالا راهگشا نخواهد بود و چه بسا شوق مطالعه و یادگیری را در وجودمان کم فروغ کند.

با توجه به اولویت ها و پیگیری اهداف مختلف و با توجه به اینکه اغلب مطالعات و یادگیری ام در فضای دیجیتال خلاصه می شد، مطالعه کتاب را به آخر هفته موکول می کردم و یا به صورت نامنظم به آن می پرداختم. مجاورت با دوستان کتاب خوان، محرکی شد تا عادت به مطالعه کردن را جدی تر پیگیری کنم. پس در ارتباط بودن با دوستان کتاب خوان هم می تواند یکی از عوامل موثر در ایجاد عادت به مطالعه کردن باشد.

تجربه اخیرم برای مطالعه کتاب این بود که کتاب های خوانده نشده را فهرست کردم و تعداد صفحات هر یک از آنها را یادداشت کردم و سپس محاسبه و برنامه ریزی کردم که تا پایان سال آنها را مطالعه کنم. به این شکل یک هدف بزرگ داشتم که شامل مطالعه چندین کتاب بود و برای دستیابی به این هدف سعی داشتم مقدار بیشتری مطالعه کنم، به جهت حفظ عزت نفس و لذت بردن از این عادت، با میکرواکشن مطالعه ۳۰ صفحه کتاب در حال اقدام به مطالعه منظم و روزانه تا حصول نتیجه موثر هستم.

برای اینکه بر روی تعداد صفحات متمرکز نشوم قبل از مطالعه با گذاشتن یک علامت یا نشانه، مقدار آنرا مشخص می کنم و سپس با تمرکز بر روی محتوا، مطالعه کتاب را آغاز می کنم.

شاید در ابتدای مطالعه کتاب و به قول آقا معلم عزیز موقع Take Off کمی دچار خواب آلودگی شوم که برای مقابله با آن و به جهت متمرکز شدن همزمان با مطالعه کردن شروع به راه رفتن می کنم. برای من این روش موثر بوده و توانستم چند دقیقه بعد با توجه بیشتر به مطالعه کتاب ادامه دهم.

در حین مطالعه کردن هم به خط کشیدن یا هایلایت کردن جملاتی که برایم آموزنده است می پردازم.

برای تثبیت و به خاطر سپردن و یادگیری موثر از محتوای کتابی که در حال مطالعه آن هستیم، تجربه ای که شاید بخاطر محدودیت (کتاب امانت گرفته شده) از آن بهره مند شدم، تجربه یادداشت برداری بود. وقتی در حال مطالعه کتاب هستم با در اختیار داشتن چند برگه سفید، از محتوای مفید کتاب یادداشت برداری می کنم. همچنین هر آنچه برایم همزمان با مطالعه کتاب تداعی می شود را یادداشت می کنم و به این شکل ارتباطی میان یادگیری جدید و تجربه های گذشته برقرار می کنم.

 صحبت کردن با دوستان در خصوص مطالب جالبی که در حین مطالعه کتاب، یادگرفته و آموخته ام هم راه دیگری است که گاهی از آن استفاده می کنم و بسیار برایم اثربخش است. روش دیگر اینکه از طریق نوشتن و وبلاگ نویسی هم سعی می کنم آموخته ها و نکات مفید و جالب را پس از پایان مطالعه کتاب با دوستان عزیزم به اشتراک بگذارم.

تجربه شاهین کلانتری عزیز یعنی مطالعه چند صفحه یا پاراگراف از چند کتاب متفاوت هم برایم لذت بخش بوده و گاهی به این شیوه عمل می کنم.

راستی شما برای مطالعه موثرتر کتاب به چه شیوه ای اقدام می کنید؟

4 دیدگاه در “چگونگی مطالعه اثربخش کتاب

  1. سلام
    یادم هست قبلا بعد از شام میرفتم سراغ کتاب
    فردا شبش که میخواستم کتابم را ادامه بدم جسته گریخته مطالب دیشب را به یاد داشتم و برام عذاب‌آور بود.
    بعدها متوجه شدم که با شکم‌پر مطالعه کردن اشتباه است بدلیل آنکه عملکرد معده برای هضم از توان مغز ۴۰واتی‌مان میکاهد 🙂
    این روزها بعد از بیدارشدن و کمی پیاده‌روی مطالعه می‌کنم.
    بیکن یه جمله معروف درمورد کتاب داره که میگه :
    Some books are to be tasted, others to be swallowed, and some few to be chewed and digested.
    A wise man will make more opportunities than he finds.
    Silence is the sleep that nourishes wisdom.

  2. سلام معصومه
    من چند مشکل عمده در مطالعه کتاب ها دارم:
    یکی اینکه می خواهم یادگیری کریستالی داشته باشم، یعنی مطالعات و یادگیری ام حول یک موضوع باشد
    یکی اینکه می خواهم به کتاب هایی که دارم گوسفندنگری داشته باشم. یعنی مثلا مطمئن شوم نهایت استفاده را از کتاب قوی سیاه برده ام.
    یکی اینکه می خواهم با مدل های ذهنی بزرگان آشنا شوم، یعنی اینکه کتاب های پیترسنگه را بخوانم و بدانم که او دنیا را چگونه می بیند.
    یکی اینکه می خواهم مطالعات و یادگیری هایم متناسب با کار و حرفه ام باشد تا یک آدم حرفه ای در محیط کار باشم.
    و مشکل دیگرم، فراموشی است. وقتی بعد از چند ماه به کتابی که خوانده ام مراجعه می کنم، میبینم که نه تنها بسیاری از مفاهیم آن را بکار نبرده ام، بلکه حتی بسیاری از آن ها را فراموش کرده ام. در این مواقع از مطالعه کردن بسیار ناامید می شوم. شاید دوباره و دوباره خواندن کتاب در این زمینه مفید باشد، اما خیل عظیم کتاب هایی که نخوانده ام نیز نمی گذارد که کتاب های قبلی را دوباره و دوباره بخوانم.
    همه این مشکلات، بعلاوه مشکلات عملیاتی، مثل خسته بودن، بی علاقه بودن، عادت نداشتن و … باعث می شوند که در بین مطالعه کتاب های مختلف سردرگم شوم و آنچنان که باید از مطالعه بهره نبرم.
    می خواستم بدانم نظر تو درباره این مسائل چیست؟ برای انتخاب کتاب چه معیارهایی را در نظر داری؟ چه کتاب هایی را دوباره و چندباره می خوانی؟

    • معصومه خزاعی

      علی عزیز
      همه مسائلی که مطرح کردی جزو خواسته ها و اهداف من هم هست و سعی می کنم موقع انتخاب کتاب، با توجه به اولویت هایم اقدام کنم. مثلا برای من مطالعه کتاب های مرتبط با یادگیری و توسعه فردی به نسبت کتاب های مرتبط با حوزه ی کار و حرفه ام در اولویت بالاتری قرار دارد. ترجیح می دهم و راغب تر هستم تا در این زمینه مطالعه بیشتری داشته باشم که البته اگر سیستمی نگاه کنیم این مطالعات در محیط کارم هم تاثیر بسزایی خواهد داشت. تا به امروز کتابی رو دو بار نخوندم و دوست دارم حتماً مطالعه دوباره بعضی از کتاب های قبلاً مطالعه شده را تجربه کنم. راستش را بخواهی اینقدر در زمینه مطالعه کتاب دیر اقدام کردم که حجم ندانستن ها و نخوانده هایم بسیار زیاد است و می ترسم از این همه نادانی.
      با این حال سعی کرده ام همان دفعه اول که به مطالعه یک کتاب می پردازم با توجه و تمرکز کافی همراه با کتاب باشم (به صورت گوسفند نگری) و برای این کار همان روش هایی که در این پست نوشتم را بکار گرفته ام، اما قبول دارم که در این حوزه دچار ضعف هستم و فراموشی هم شامل حال من است. گاهی با تورق کتاب های خوانده شده و خواندن بعضی از جملات هایلات شده در کتاب هایی که در گذشته خوانده ام، مرور مختصری را از سر می گیرم.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *