کتاب انسان خردمند

تا جایی که به خاطر دارم کتاب های تاریخی و مطالب مرتبط با تاریخ گذشته را در دوران تحصیل و بالطبع به اجبار خوانده بودم و بهتر است بگویم برای گذر از امتحانات آنها را صرفاً حفظ می کردم. با این اوصاف در گذشته علاقه ای هم به تاریخ نداشتم و حتی بازدید از موزه ها هم برایم جذابیتی نداشت.

با گذشت زمان و به مرور در سفرهای تفریحی، بازدیدی از مکان ها و موزه های تاریخی داشتیم که برایم جذابیت پیدا می کرد. از جمله بازدید از چینی خانه شیخ صفی الدین در اردبیل یا خانه رضا شاه در آلاشت و بازدید از قلعه رودخان که با اصرار برادرزاده ام توفیق حضور و بازدید از قلعه را به دست آوردم.

زمانی که آقا معلم کتاب انسان خردمند  تاریخ مختصر بشر را معرفی کردند، نسبت به مطالعه این کتاب ترغیب شدم و آنرا در فهرست کتاب هایم قرار دادم تا در آینده تهیه کنم. آن موقع وقتی کامنت دوستان را هم پایین همان پست خواندم کلی به حالشان غبطه خوردم.

و اما نتیجه اخلاقی غبطه خوردن😉

کتاب انسان خردمند هدیه امانی، ارزشمند و بیاد ماندنی شد از سوی دوست نازنینم طاهره خباری که به من فرصت بهره مندی سریع تر از مطالعه آن را ارزانی داشت.

راجع به این کتاب طاهره توضیحاتی را در وبلاگ قبلی اش ارائه کرده است.

یووال نوح هراری نویسنده کتاب انسان خردمند، تاریخ بشر را از هزاره ها و سده ها و دهه ها و دوران کهن تا عصر حاضر را در ۴ بخش انقلاب شناختی، انقلاب کشاورزی، وحدت بشر و انقلاب علمی به تشریح پرداخته است.

این کتاب شامل ۲۰ فصل می شود که در هر بخش از آن با فضا و جوی متفاوت و البته منسجم آشنا می شویم. همچنین سوالات چالش برانگیز و بحث های مطرح شده خواننده را بسیار به فکر وادار می کند.  سفر ذهنی ای که در طول مطالعه کتاب رخ می داد باعث می شد گذر زمان را احساس نکنم و بیشتر راغب می شدم تا بیشتر بتوانم دنیا را بفهمم و درک کنم.

ترجمه روان و شفاف کتاب توسط نیک گرگین سبب می شود، خواننده با طیب خاطر غرق در مطالعه آن شود و ذهنش را تماماً در مسیر مرور روایات توصیف شده رهسپار گرداند.

خواندن تاریخ مربوط به دوران کهن شنیدنی و جالب بود. از گزارشات مربوط به جانداران غول پیکر و چند تنی گرفته تا نحوه زندگی و تفکر انسان خوراک جو و شکارگر که هر یک برای بقا و حفظ خود تلاش می کردند. تاریخ حضور انسان خردمند از گذشته تا عصر حاضر بسیار رسا توصیف و تشریح شده است. انسان خردمندی که در ابتدا بر روی کره خاکی، موجود چندان قابل توجهی در میان سایر موجودات نبود و جدی گرفته نمی شد، با گذشت هزاره ها و قرن ها روند دیگری را به نمایش کشید.

روایات کوتاه و گذرای این کتاب به قدری گیرا بود که هر فصل آن حرف ها و گفته ها و ایده ها و افکاری بسیاری را به ذهن متبادر می کرد. با مطالعه آن بسیار دوست داشتم تا با دوستی بنشینم و راجع به آن صحبت کنم و افکار و تصویرهای ذهنی و مجهولات و سوالات را مطرح کنم.

مطالعه این کتاب تجربه ی تازه ای از آشنایی ام با تاریخ بشر بود. ذوق و شوق وافری که برای مطالعه از ابتدای در دست داشتن این کتاب داشتم، در طول مطالعه و تا آخرین سطرهای کتاب هم ادامه داشت و افزون می شد.

سوالات مطرح شده و مطالب تشریح شده در کتاب سوالات بیشتری را برایم ایجاد می کرد. از جهتی خرسند می شدم، وقتی سوالی را می دیدم که جزو سوالات من هم بوده و در گذشته کلی ذهنم درگیر و مشغول آن بوده است.

این کتاب برای من سفری شگفت و هیجان انگیز بود که شاید بشود گفت زود به پایان رسید اما مناسب است بگویم با سوالات متعددی که تا پایان کتاب همراه بود، فکر و اندیشه در قبضه آن باقی می ماند.

این کتاب جزو آن دسته از کتاب هاست که چندین بار باید خوانده شود و امیدوارم مطالعه مجدد آنرا از دست ندهم.

برخی از سطور و سوالات جالب توجه کتاب از نظر من:

  • در ابتدای انقلاب کشاورزی، انسان فکر می کرد فرزندانش هرگز سر گرسنه زمین نخواهند گذاشت و اگر سخت کار کنند، زندگی بهتری خواهند داشت. پس چرا انسان ها وقتی می دیدند این برنامه نتیجه معکوس می دهد از کشاورزی دست نکشیدند؟
  • زندگی راحت تر به محنت بیشتر منجر شد، و این آخرین بار نبود. این همان چیزی است که امروز برای ما هم رخ می دهد.
  • جستجوی بشر برای زندگی راحت تر نیروهای عظیمی را برای تغییر آزاد کرد که جهان را به شکلی دگرگون ساخت که هیچ کس پیش بینی و آرزویش را نکرده بود.
  • در حقیقت تناقضات نیروی محرکه فرهنگ ها و باعث خلاقیت و پویایی گونه ماست. همان طور که با هم نواخته شدن دو نت متضاد موسیقی باعث تحول قطعه موسیقی می شود، اختلاف در افکار و ایده ها و ارزش ها ما را ملزم به تفکر و ارزیابی مجدد و نقادی می کند. ثبات بستر خشک مغزهاست.
  • آزمون واقعی دانش این نیست که صحت داشته باشد بلکه این است که ما را قدرتمند کند. دانشمندان معمولاً چنین فرض می کنند که هیچ نظریه ای صد در صد صحیح نیست. در نتیجه، حقیقت، برای دانش، آزمون ضعیفی است. آزمون واقعی کارایی و سودمندی است. نظریه ای که ما را قادر می سازد تا کارهای جدیدی انجام دهیم دانش به حساب می آید.
  • اگر خوشبختی را توقعات تعیین می کند، پس دو رکن جامعه ما – رسانه های گروهی و صنعت تبلیغات – ممکن است ناآگاهانه در حال خالی کردن ذخایر خشنودی دنیا باشند.
  • شاید سوال واقعی که در برابرمان قرار می گیرد این نیست که “دوست داریم چه چیزی بشویم؟”، بلکه این است که “چه خواسته هایی خواهیم داشت؟” کسانی که از این سوال به وحشت نمی افتند احتمالا به اندازه کافی به آن فکر نکرده اند.

یک دیدگاه در “کتاب انسان خردمند”

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *