دنیای اعجاب انگیز هوش مصنوعی

مدتی است مشغول خواندن کتاب انسان خداگونه نوشته ی یووال نوح هراری هستم. به کرات برایم اتفاق می افتاد که در میانه بحث سوالاتی ذهنم را به خود مشغول می کرد و در پی پاسخ به آنها بودم و در نهایت مسرت می دیدم که در پاراگراف بعدی یا در صفحه بعدی به پاسخم می رسیدم.

این به فکر واداشتن و برانگیختن هیجان فکر کردن را در حین مطالعه کتاب های هراری تجربه کردم البته چنین حسی را در نوشته های آقا معلم هم داشته ام  (+) نوشته هایی که برایم سوال ایجاد می کنند و ذهنم را به فعالیت سوق می دهند.

در فصلی از بخش پایانی کتاب انسان خداگونه به دنیای تکنولوژی و پیشرفت هوش مصنوعی و ساخت ربات ها اختصاص یافته بود و هراری به تشریح وضعیت امروز این ربات ها پرداخته بود.

داروخانه ای که توسط یک ربات به عنوان متصدی داروخانه هدایت می شود. نسخه های بیماران بدون خطا، پذیرش و دارو تحویل افراد می شود. آنچه طبق آمار در خصوص انسان های متصدی داروخانه مورد ارزیابی قرار گرفته، حدود ۱/۸ درصد خطا گزارش شده است.

اگر در این میان چنین اشتباهاتی بر روی بیماران خاص اتفاق بیفتند چه میزان اشتباه و با چه نتایج و عواقبی همراه خواهد شد هم که بماند. یک نمونه موردی که در این زمینه سراغ دارم مربوط به یکی از همکارانم است که برای فرزندان دوقلویش که مبتلا به بیماری خاص می باشند با چنین اشتباهی مواجه شده بود که خوشبختانه خودش متوجه شده بود و آنرا عودت داده بود.

ربات هایی که جای پزشک، وکیل، دندانپزشک و حتی متخصصین را می توانند پر کنند آن هم با کمترین درصد خطا و با کمترین صرف هزینه و انرژی. فکر کردن به دنیایی که در آن ربات ها بتوانند خدمات ارائه کنند بسیار برایم جذاب هست.

امروز از طریق اینترنت می توانم کارهای بانکی را در کمترین زمان و با سرعت بالا و با کمترین هزینه انجام می دهم. بدون اینکه بخواهم حضوری یک روز را به بانک مراجعه کنم و بر حسب تصادف با کارمندی رودرو شوم که شب قبل با همسرش دعوا کرده و دیشب را راحت نخوابیده و صبح هم با سروصدا و گریه فرزندش بیدار شده و با خاطری پریشان در حال حاضر پشت کانتر حضور دارد تا کارم را انجام دهد و حالا از نوع برخورد و چهره درهم رفته و بی انرژی اش که جواب سلام را هم به زور می دهد بگذریم. امکان خطایی که در انجام کارم صورت خواهد پذیرفت را در نظر بگیرد و مسائل و مصائب حواشی و ادامه چنین روندی را در نظر بگیرید که چند بار دیگر برای مرتفع شدن خطایی که امکان دارد آن روز در حسابم صورت پذیرفته باشد می بایست بروم و بیایم تا اثبات کنم. شاید هم هیچگاه متوجه چنین خطایی نشویم و اشتباه بر روی اشتباه گذاشته شود.

به هر حال پیچیدگی سیستم های انسانی و موجودی که از پوست و گوشت و خون است که خودش گاه نمی تواند مسئله ایجاد شده را واکاوی نموده و آنرا کشف کند.

دنیای ربات ها و دنیایی که در آن بتوان کارها و مسائل را با کمترین خطا به پیش برد به نظرم یک مدینه فاضله ای می آید. در میانه مطالعه برایم این سوالات پیش آمد:

چه کسی ربات ها را طراحی کرده و خلق می کند؟

چه کسی الگوریتم ها را برای آنان تعریف می کند؟

آنها وابسته به بشر هستند.

اصلا هر چقدر هم کارشان درست باشد آنها که احساس ندارند بخش احساسی و عاطفی و نیازهای روانی بشر را که نمی توانند پاسخگو باشند و ما همیشه می توانیم ماشینی بودن و بی احساس بودن و فرمولی بودن و حرکات مصنوعی آنها را متوجه شویم و این نمی تواند چندان جذابیتی داشته باشد؟

کسانی که ربات ها را می سازند و با خلق هر ربات می توان گفت آن ربات ساخته مثلا سال ۲۰۱۸ است و با توجه به علم و دانش و آن سال و آن روز ساخته شده و این بشر است که هر روز و هر لحظه یاد می گیرد و بر دانش و فهم و ادراک و نگرشش افزوده می شود و دانش آن ربات در یک برهه زمانی متوقف شده است و این نیز از شگفتی آنها می کاهد؟

سوال دیگر اینکه در دنیایی که هوش مصنوعی حکمفرما خواهد بود آیا ما انسان ها راضی تر و خوشبخت تر خواهیم بود؟ آیا دنیایی بدون خطا و باگ و دنیایی با حضور بهترین ها و دنیایی سرشار از تکامل می تواند دنیای زیبا و غایی باشد؟

آنچه نوح هراری در این کتاب توضیح داده است با مثال ها و موردهایی که عنوان نموده پاسخی است به سوالاتی که برایم پیش آمده بود

ربات هایی که در زمینه خلاقیت نیز پیشرو شده اند. ربات شاعری که کتاب شعرش به چاپ رسیده است، ربات آهنگساز که در میدان محک توسط جمع بزرگی از مردم و در آزمون نظرسنجی توانسته برتری خود را نسبت به انسان های معروف و مشهور و قدر آهنگساز به نمایش بگذارد و انسان را به وجد و به زانو درآورد.

ربات دیپ بلو که توانست قهرمان شطرنج گری کاسپاروف را شکست دهد با نمایش عکسی که این اتفاق را ثبت نموده بود.

ربات ها توسعه پیدا کرده و می توانند چیزهای جدید را یاد بگیرند و خلاقیت داشته باشند. (+)

واقعا شگفت انگیز است اسرار ذهن و مغز بشر و پیچیدگی ها و الگوریتم ها و مدل هایی که در این بخش از جسم خاکی خود داریم.

علاقه و اشتیاقم به دانستن اطلاعات بیشتر در این حوزه وافر شده و در هر موقعیتی به دنبال شنیدن و دیدن اخبار و داده هایی در این زمینه هستم.

در همین اثنا، چندی پیش در موقعیت جمعی حضور داشتم که با در دست داشتن کنترل تلویزیون گشتی در شبکه های آن زدم و بالاخره در برنامه زنده “چرخ” از شبکه چهار با صحبت های دکتر مغز و اعصابی مواجه شدم که تازه از امریکا آمده بود و پاره ای از مطالب و اطلاعات را در رابطه با مغز بیان نمود که هر چند وقت محدود برنامه مانع از صحبت های عمیق تر شد. سری به شبکه سلامت زدم گاهی مستندهای علمی آموزشی جالبی در آن دیده بودم شاید باورتان نشود ولی آن لحظه مستند مغز در حال پخش بود که این عطش و میلم را به شنیدن و دانستن بیشتر در این حوزه را دوچندان می کرد.

البته به این موارد هم فکر می کنم که تا به امروز بر اساس نگرش و آنچه تجربه کرده ام. همیشه همه چیز به سمت خوبی و خدمت و گسترش نقاط مثبت و آبادانی نبوده است و همین بشر خطاکار و خودمحور و مغرور می تواند دست به کارها و اشتباهاتی بزند که بسیار حل ناشدنی باشد.

هوش و نبوغ و فرمول و الگوریتم می تواند در دستان بشر و انسان هایی بیفتد که منفعت طلب و خود محور باشند و وای بر آن روز که چه پیش خواهد آمد. کارتون ها و انیمیشن ها و فیلم های تخیلی در ذهنم تداعی شد. ساخت رباتهای دردسرساز و قدرت طلب و جنگجو که در پی کسب برتری به نابودی و تخریب بر می خیزند.

به هر ترتیب، علاقه مندی این روزهایم باعث شده تا تصمیم بگیرم در مسیر یادگیری زبان انگلیسی و جهت تقویت و بهبود آن بر روی حوزه تکنولوژی و شگفتی های مغز انسان و دنیای ربات ها در فضای وب بیشتر مطالعه داشته باشم.

برای شروع کمی در اینترنت جستجو کردم و با اندک تسلطی که بر زبان انگلیسی دارم مقاله ای را خواندم که به طور کلی بیانگر این بود که تصمیم ها و باورها و پاسخ های کودکان نسبت به افراد بزرگسال، بطور قابل ملاحظه ای بیشتر  تحت تاثیر ربات ها قرار می گیرد و نفوذپذیرترند.(+)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *